Valerius Herberger (ur. 21 kwietnia 1562 we Wschowie, niem. Fraustadt – zm. 18 maja 1627 tamże) – kaznodzieja i teolog luterański, poeta kościelny, nauczyciel oraz pastor związany przez całe życie ze Wschową.
Urodził się w rodzinie kuśnierza. Po wczesnej śmierci rodziców wychowywał się u ciotki Barbary Wende, a jego edukacją i formacją duchową zajął się pastor Martin Arnold. Kształcił się w renomowanej szkole łacińskiej we Wschowie, następnie w latach 1579–1582 uczęszczał do szkoły w Kożuchowie. W latach 1582–1584 studiował teologię na uniwersytetach we Frankfurcie nad Odrą oraz w Lipsku.
Herberger zasłynął jako autor protestanckich hymnów. Najbardziej znanym z nich jest pieśń „Valet will ich dir sagen, du arge falsche Welt” (pol. „Już się to żegnam z tobą, świecie niestateczny”), która do dziś znajduje się w polskich śpiewnikach ewangelickich. Utwór został wydany przez polskich ewangelików w 1782 roku w tzw. Kancjonale Wschowskim, a następnie zamieszczany był w XIX-wiecznych śpiewnikach na Śląsku Cieszyńskim.
Przetrwał epidemię dżumy we Wschowie, jednak choroba ta poważnie nadwyrężyła jego zdrowie. W 1623 roku doznał wylewu krwi do mózgu, a cztery lata później – po kolejnym wylewie – zmarł. Został pochowany na nowym cmentarzu we Wschowie. Jego pamięć jest w mieście wciąż żywa – jedna z ulic nosi jego imię.
EN
Valerius Herberger (born April 21, 1562, in Wschowa, German: Fraustadt – died May 18, 1627, there) was a Lutheran preacher and theologian, as well as a church poet, teacher, and pastor closely associated throughout his life with Wschowa.
He was born into the family of a furrier. After the early death of his parents, he was raised by his aunt, Barbara Wende, while his education and spiritual formation were overseen by Pastor Martin Arnold. He attended the renowned Latin school in Wschowa and later studied at the school in Kożuchów from 1579 to 1582. Between 1582 and 1584, he pursued theological studies at the universities of Frankfurt (Oder) and Leipzig.
Herberger became known as the author of Protestant hymns. The most famous of them, “Valet will ich dir sagen, du arge falsche Welt” (Polish: “Już się to żegnam z tobą, świecie niestateczny”), is still included in Polish Evangelical hymnals. The hymn was published by Polish Evangelicals in 1782 in the renowned Wschowa Hymnal and later appeared in 19th-century hymnals in Cieszyn Silesia.
Although he survived the plague epidemic in Wschowa, his health was permanently weakened. In 1623, he suffered a cerebral hemorrhage, and in 1627 he died following another stroke. He was buried in the new cemetery in Wschowa. His memory remains alive in the town, where a street has been named in his honor.
Tablica pamiątkowa Valeriusa Herbergera zawisła 19 kwietnia 2022 r. we Wschowie na ul. Herbergera 1
Marek Kraśny zastępca burmistrza Miasta i Gminy Wschowa w obecności zaproszonych gości dokonał odsłonięcia tablicy poświęconej Herbergerowi.
