Max (Carl, Maximilian, Oswald) Kirmis (ur. 5 sierpnia 1851 r. we Wschowie, zm. 9 stycznia 1926 r.) – niemiecki pedagog, numizmatyk i regionalista, wybitny badacz polskiej numizmatyki.
Pochodził z wschowskiej rodziny o tradycjach rzemieślniczych. Był synem Wilhelma Kirmisa, sekretarza miejskiego we Wschowie, i Theophili z domu Dietrich. Uczył się w szkole realnej we Wschowie oraz w gimnazjum w Głogowie. Początkowo studiował medycynę we Wrocławiu, następnie nauki przyrodnicze (fizykę i chemię) w Lipsku i Halle. W 1878 r. uzyskał tytuł doktora na Uniwersytecie w Berlinie. Pracował jako nauczyciel chemii, fizyki i nauk przyrodniczych, od 1880 r. związany z Neumünster, gdzie pozostał do emerytury w 1916 r.
Od młodości interesował się historią Wschowy i numizmatyką. Był autorem pionierskich opracowań dotyczących mennictwa wschowskiego, poznańskiego i polskiego, m.in. Podręcznika polskiej numizmatyki (1892), który jako pierwszy całościowo przedstawił dzieje mennictwa na ziemiach polskich do 1795 r. Publikował również prace z zakresu numizmatyki regionalnej oraz historii i przyrody Holsztynu.
Był aktywnym kolekcjonerem; jego zbiory stały się podstawą utworzonego w 1914 r. Muzeum Miejskiego w Neumünster, którego był dyrektorem do śmierci. Ceniony jako pedagog i uczony, utrzymywał kontakty z polskimi numizmatykami, przyczyniając się do popularyzacji wiedzy o polskim mennictwie.
EN
Max (Carl, Maximilian, Oswald) Kirmis (born 5 August 1851 in Wschowa, died 9 January 1926) was a German educator, numismatist, and regional historian, recognized as an outstanding scholar of Polish numismatics.
He came from a Wschowa family with craft traditions. He was the son of Wilhelm Kirmis, city secretary of Wschowa, and Theophila (née Dietrich). He attended the six-grade Realschule in Wschowa and later a gymnasium in Głogów. He initially studied medicine in Wrocław but soon turned to natural sciences (physics and chemistry) at the universities of Leipzig and Halle. In 1878, he received his doctoral degree from the University of Berlin. He worked as a teacher of chemistry, physics, and natural sciences and, from 1880 onward, was associated with Neumünster, where he remained until his retirement in 1916.
From an early age, he was interested in the history of Wschowa and in numismatics. He authored pioneering studies on the coinage of Wschowa, Poznań, and Poland, including the Handbook of Polish Numismatics (1892), which for the first time presented a comprehensive account of minting in the Polish lands from the beginnings of the Polish state until 1795. He also published works on regional numismatics as well as on the history and natural environment of Holstein.
An active collector, Kirmis assembled collections that became the foundation of the Municipal Museum in Neumünster, established in 1914. He served as its director until his death. Respected as both a teacher and scholar, he maintained close contacts with Polish numismatists and contributed significantly to the popularization of knowledge about Polish coinage.
Tablica pamiątkowa Maxa Kirmisa zawisła 26 października 2022 r. we Wschowie na ul. Kilińskiego 15.
Odsłonięcia dokonali: Burmistrz Miasta i Gminy Wschowa Konrad Antkowiak, Ryszard Kozłowski, Przemysław Ziemba (Prezes Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego), oraz dyrektor Muzeum Ziemi Wschowskiej Damian Małecki.