Bronisław Geremek (ur. 6 marca 1932 roku w Warszawie jako Beniamin Lewertow, zm. 13 lipca 2008 roku w Lubieniu) był wybitnym polskim historykiem, mediewistą, profesorem nauk humanistycznych, intelektualistą i politykiem, jednym z najważniejszych uczestników przemian demokratycznych w Polsce. Odznaczony Orderem Orła Białego, pełnił m.in. funkcję ministra spraw zagranicznych, posła na Sejm oraz deputowanego do Parlamentu Europejskiego.
Urodził się w żydowskiej rodzinie inteligenckiej. Okres dzieciństwa przypadł na czas II wojny światowej i był naznaczony dramatycznymi doświadczeniami okupacyjnymi. W 1940 roku trafił wraz z rodziną do getta warszawskiego. W 1942 roku, w obliczu zagrożenia deportacją do obozu zagłady, udało mu się wraz z bliskimi wydostać z getta. Jego ojciec został jednak później schwytany i zginął w KL Auschwitz.
Po ucieczce z getta Bronisław Geremek ukrywał się wraz z matką pod przybranym nazwiskiem. Po zakończeniu wojny jego matka wyszła za mąż za Stefana Gieremka, który pełnił funkcję urzędnika państwowego. Cała rodzina przeniosła się do Wschowy, gdzie jego ojczym do 1947 roku był starostą. Wschowa stała się miejscem jego powojennego dzieciństwa i edukacji – właśnie tutaj Bronisław Geremek, występując pod nazwiskiem Gieremek, zdał tzw. małą maturę. W 1948 roku przeniósł się do Warszawy.
Po ukończeniu studiów historycznych na Uniwersytecie Warszawskim, w 1955 roku rozpoczął bogatą karierę naukową. Specjalizował się w historii kultury i społeczeństwa średniowiecza, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów grup marginalizowanych. Pracował w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, wykładał m.in. na Uniwersytecie Paryskim i w Collège de France. Był autorem licznych publikacji naukowych oraz laureatem wielu doktoratów honoris causa przyznanych przez uczelnie w Polsce i za granicą.
Równolegle angażował się w działalność publiczną i opozycyjną w okresie PRL. W latach 70. i 80. współpracował z Komitetem Obrony Robotników oraz „Solidarnością”, był doradcą Lecha Wałęsy i jednym z głównych autorów programu „Samorządna Rzeczpospolita”. Po wprowadzeniu stanu wojennego został internowany.
W 1989 roku uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu, a następnie wielokrotnie był wybierany posłem na Sejm. W latach 1997–2000 pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych, odegrał kluczową rolę w procesie wstąpienia Polski do NATO oraz kształtowaniu polityki zagranicznej III RP. Od 2004 roku był posłem do Parlamentu Europejskiego.
Zginął tragicznie w wypadku samochodowym 13 lipca 2008 roku. Jego pogrzeb miał charakter państwowy, a Bronisław Geremek spoczął na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Wschowa zajmuje w jego biografii miejsce szczególne – jako miasto powojennego dzieciństwa, edukacji i ważny punkt na mapie losów jednego z najwybitniejszych polskich intelektualistów XX wieku.
EN
BRONISŁAW GEREMEK (1932–2008)
Professor of Humanities, historian and politician, opposition activist during the period of the Polish People’s Republic, Minister of Foreign Affairs in the years 1997–2000, architect of Poland’s membership in NATO and the European Union, Knight of the Order of the White Eagle.
Honorary Citizen of Wschowa.
In the years 1945–1947 he lived in Wschowa, attended the Wschowa Municipal Co-educational Gymnasium and Secondary School, where he passed his lower secondary school-leaving examination.
Tablica pamiątkowa Bronisława Geremka zawisła 7 marca 2022 r we Wschowie na ul. Niepodległości 1
Po odsłonięciu tablicy upamiętniającej prof. Bronisława Geremka we Wschowie odbyła się debata „Bezpieczeństwo w UE w kontekście agresji Rosji na Ukrainę”, którą otworzył Piotr Maciej Kaczyński, ekspert Fundacji Geremka. W debacie wzięli udział marszałek województwa lubuskiego Elżbieta Anna Polak, burmistrz Wschowy Konrad Antkowiak, senator RP Wadim Tyszkiewicz, Prezydent Wrocławia Jacek Sutryk oraz Prezydent Sopotu Jacek Karnowski.
